Als ik terugdenk aan het jaar 2023 voel ik geen paniek meer, maar het heeft lang geduurd voordat de panische blik uit mijn ogen verdween.

2023: overleven

Terugblikkend was 2023 voor mij een bizar jaar. Het hele jaar door heb ik te maken met suïcidaliteit. Bijna elke maand een serieuze suïcidepoging en daarmee steeds opnieuw de afweging: wel of geen opname, vrijwillige of verplichte zorg en rustig blijven terwijl ouders in complete paniek tegenover je zitten.

Ik werk me vijf slagen in de rondte en heb op allerlei plekken to-do-lijstjes gekrabbeld. In mijn Bambook op drie verschillende plekken, in mijn e-mail en ondertussen app ik mezelf ook nog dingen die ik niet mag vergeten.

Ik sta geen moment stil, maar ben alweer bij het volgende probleem dat opgelost dient te worden. Ik weet niet hoe lang ik dit nog volhoud, dus plan ik een gesprek met mijn leidinggevende.

Mijn manager hoort me aan, steunt me en denkt actief met me mee. Ze is ervan overtuigd dat dit, deze mate van crisissen, de toekomst zijn en zegt dat ik er mee om moet leren gaan. Maar ik weiger dit te accepteren. Ik ben ervan overtuigd dat ik ‘gewoon pech’ heb. Ik heb duidelijk meer crisissen dan mijn collega’s. En diep van binnen denk ik: als dit de toekomst is, dan stop ik ermee.

Het gesprek met mijn leidinggevende levert me niks op. Ik kan niet stilstaan en buffel door. Ik lunch al weken niet meer samen met collega’s. Als iemand een praatje wil maken, wimpel ik ze gauw af met ‘sorry, geen tijd’ en als de werkweek voorbij is, zit ik thuis nog uren rapportages te typen.

De signalen dat het te veel is, zijn zo duidelijk, ook voor mij, maar ik weet niet hoe ik het anders moet doen. Opnieuw plan ik een gesprek in met mijn leidinggevende. ‘Ik val niet zomaar om hoor, maar ik voel wel dat het teveel is.’ Probeer ik haar gerust te stellen of mezelf?  Opnieuw bespreken we mijn situatie, maar elke oplossing die ze noemt, wijs ik af. Waarom? Ik heb nog steeds geen idee.

Ik val in herhaling en probeer haar te overtuigen dat het ‘gewoon’ een pechjaar is. Ik moet hier even doorheen, op een gegeven moment gaat het stoppen. Zij kijkt me meelevend aan. Ze biedt me een coachingstraject aan. Iemand van buiten de organisatie, die met me gaat onderzoeken wat nodig is. Het doel is dat ik leer hoe ik dit werk op een gezonde manier kan blijven doen. Ik stem schoorvoetend in.

Ik heb een sterke, vrouwelijke coach en ben stiekem een beetje bang van haar. Ze stelt me continu vragen waar ik het antwoord niet op weet. Zoals: Wat heb je nu nodig? Jij zegt dat je het te druk hebt, dus jij moet iets veranderen. Wat ga jij doen? En soms: Waarom heb je niet gedaan wat we hebben afgesproken…? (Oepsie!)

Ik heb echt geen idee en lul ik me eronderuit (een echte specialiteit van mij). Mijn huiswerkopdrachten doe ik op het laatste moment en ik ga stug door met waar ik mee bezig ben: overleven. Ik heb niet eens tijd voor een praatje over het weekend met mijn collega’s, dus al helemaal niet voor de vragen van mijn coach. Mijn coach pikt het.

2023 is voorbijgegaan en 2024 begint. De crisissen nemen af en mijn caseload voelt weer te behappen. Mijn coach en ik concluderen samen dat ik me weer voldoende in balans voel. Daarop stopt het traject. Zie je wel, denk ik.

Het deksel gaat eraf

In maart spreek ik een cliënt van mij. Zij is bij een andere GGZ-instelling opgenomen geweest op de kliniek en komt na maanden weer terug bij mij in zorg. Tijdens het gesprek valt mijn oog op haar ontblote pols. Daarover loopt een dik, langwerpig, wit litteken. Er gaat een schok door mijn lijf.

Het zien van dat litteken maakt dat ik besef hoe dicht zij bij de dood is geweest en hoe dicht ik bij haar dood ben geweest. Nu ik niet meer in standje overdrive zit, is er ineens ruimte om de ernst van die situatie toe te laten. Ook ik ben door het oog van de naald gekropen.

Die avond ga ik in shock naar huis. Vanaf dat moment voel ik acute paniek zodra het woord ‘crisis’ wordt gezegd. Het is alsof het dekseltje van het potje 2023 is geschoten. Opeens liggen al mijn herinneringen aan dat jaar open en bloot.

Opnieuw schieten mijn gedachten vooruit: hoe kan ik zo snel mogelijk de situatie weer glad te strijken? Als ik mijn gezicht in de spiegel zou zien, verwacht ik de blik van een hert in de koplampen.

Ik kan niet alles oplossen

Ik denk terug aan mijn traject met mijn coach. Ter afsluiting gaf ze mij een gedicht over een duif die alles ziet. Als ik het gedicht nogmaals lees, valt het kwartje. Ik heb geen controle over wat er gebeurt. Hoeveel signalen ik ook zie, hoe ingewikkeld een situatie ook is, ik kan niet alles oplossen. Zeker niet van tevoren en ook niet alleen.

Ik vertel mijn collega’s over de paniek die ik voel bij het woord ‘crisis’. Ik krijg van hen terug dat ik niet alles alleen moet willen doen. Ze reageren sympathiek, maar confronteren me direct als ik in mijn valkuil stap. Mijn werk is dan weliswaar rustiger, maar mijn paniekreactie op dat ene woord blijft nog lange tijd bestaan.

Door de steun van mijn collega’s krijg ik tijd om te verwerken. Zij houden mij uit de wind, waardoor ik niets hoef te forceren. Blijkbaar heeft tijd soms tijd nodig. Ook bij mij.

Nu, een paar jaar later, besef ik dat ik onbewust toch veel geleerd heb van mijn coach. Ik zet mezelf eerder stil en kijk naar wat nu nodig is. Ik deel mijn gevoelens, zodat ik niet op mijn eigen eilandje ga zitten overleven. En ik accepteer sneller hulp, zoals je kunt lezen in mijn vorige blog.

Morgen zien we wel weer

Ik ken mijn signalen en inmiddels kan ik het woord crisis weer aan. Ik blijf helder nadenken en sta stil bij wat er op dit moment nodig is. 2023 is geweest en komt niet meer terug. Wat de toekomst brengt, weet ik niet. Morgen zien we wel weer…

Op dit moment ben ik op vakantie in Kroatië en zweet ik me de pleures. Na mijn vakantie zie ik wel weer. Ik hoef daar nu nog niet mee bezig te zijn en ik denk dat dit precies is waarom ik dit werk nog steeds volhoud.

En gelukkig had mijn manager ongelijk.